تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه

آزمون وکالت دادگستری چیست

آزمون وکالت دادگستری یکی از مراحل اصلی ورود به حرفه وکالت در ساختار حقوقی ایران محسوب می شود و با هدف سنجش دانش حقوقی، مهارت تحلیل و قابلیت استدلال داوطلبان برگزار می شود. این آزمون به صورت رقابتی برگزار شده و پذیرش در آن برای افراد به ویژه کسانی که قصد ورود به حوزه وکالت دادگستری را دارند، اهمیت فراوانی دارد. ساختار آزمون معمولا شامل دروس حقوقی پایه و تخصصی است که ارزیابی آن ها معیار اصلی ورود به دوره کارآموزی محسوب می شود. مخاطبین برای موفقیت در این مسیر نیازمند آمادگی علمی دقیق و شناخت از سازوکار اجرایی آزمون هستند.

آزمون وکالت کانون وکلای دادگستری که توسط اتحادیه سراسری کانون های وکلای دادگستری ایران (اسکودا) برگزار می شود، مهم ترین نمونه این آزمون به شمار می رود. این نهاد به عنوان یک مجموعه مستقل و غیردولتی فعالیت می کند و ساختار حرفه ای آن مستقل از قوه قضاییه شکل گرفته است. با وجود این استقلال، پروانه های صادره باید به تأیید ریاست قوه قضاییه برسد که این موضوع جنبه نظارتی بالادستی را ایجاد می کند. سابقه طولانی این آزمون، از دوره قبل از انقلاب تاکنون، موجب شده جایگاه آن در فرآیند ورود به حرفه وکالت تثبیت شود.

از سوی دیگر، متقاضیان شرکت در آزمون وکالت دادگستری معمولا به دنبال اطلاعات روشن درباره محتوای آزمون، نحوه برگزاری، ظرفیت پذیرش و مراحل بعد از قبولی هستند. شناخت دقیق از دوره کارآموزی و مقررات مرتبط می تواند مسیر حرفه ای آنان را شفاف تر کند. همچنین اطلاع از تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه در نظام قضایی، به مخاطبین کمک می کند تصمیم گیری خود را مبتنی بر ساختار حرفه ای تر انجام دهند.

برای عضویت در صفحه اینستاگرام ما کلیک کنید

آزمون وکالت قوه قضائیه چیست

آزمون وکالت قوه قضائیه یکی از مسیرهای ورود به حرفه وکالت است که توسط مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده برگزار می شود. این مرکز که به عنوان مرکز ۱۸۷ نیز شناخته می شود، به صورت رسمی و مستقیم زیر نظر قوه قضائیه فعالیت می کند و با هدف تأمین نیروی متخصص در حوزه های حقوقی و کارشناسی ایجاد شده است. مخاطبین این آزمون معمولا افرادی هستند که قصد دریافت پروانه وکالت از مسیر غیرکانون های دادگستری را دارند و به دنبال ساختاری اجرایی تر در فرایند پذیرش می باشند. این آزمون هر سال براساس مقررات داخلی قوه قضائیه برنامه ریزی و اطلاع رسانی می شود.

در ادامه، آزمون مرکز وکلا براساس ماده ۱۸۷ قانون برنامه سوم توسعه شکل گرفت و از همان ابتدا نقش مهمی در گسترش خدمات حقوقی و افزایش دسترسی افراد به وکیل ایفا کرده است. فرایند پذیرش در این مرکز شامل آزمون کتبی، آزمون شخصیت و در نهایت دوره کارآموزی زیر نظر نهادهای وابسته به قوه قضائیه است. متقاضیان برای ورود به این فرایند باید شرایط عمومی و اختصاصی اعلام شده در دفترچه را رعایت کنند. همچنین نحوه ثبت نام، رشته های قابل پذیرش و شیوه برنامه ریزی آزمون به صورت منظم از سوی مرکز اطلاع رسانی می شود.

پروانه وکالت در این مسیر مستقیما توسط قوه قضائیه صادر می شود و به همین دلیل تفاوت هایی در ساختار آموزش و دوره کارآموزی نسبت به کانون وکلای دادگستری دارد. افراد علاقه مند به شرکت در این آزمون معمولا به دنبال مسیر سریع تر برای ورود به حرفه وکالت هستند و تلاش می کنند از طریق مطالعه منابع تخصصی، شرایط قبولی را فراهم کنند. فرایند جذب در مرکز وکلا معمولا شامل مراحل گزینش و بررسی صلاحیت حرفه ای نیز هست که در کنار آزمون کتبی مورد توجه قرار می گیرد. این ساختار باعث شده آزمون مذکور یکی از مسیرهای مهم ورود به عرصه وکالت برای متقاضیان محسوب شود.

تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه

در مقایسه میان آزمون وکالت دادگستری و آزمون وکالت قوه قضائیه معمولا ضرورت دارد مخاطبین شناخت دقیقی از تفاوت های ساختاری و سازمانی این دو مسیر حرفه ای داشته باشند. آزمون دادگستری زیر نظر کانون وکلای دادگستری برگزار می شود که نهادی مستقل و باسابقه است و مدل فعالیت آن بر پایه وکالت سنتی و ساختار غیردولتی شکل گرفته است. در مقابل، آزمون مرکز وکلا وابسته به قوه قضائیه بوده و به صورت مستقیم تحت نظارت این قوه فعالیت می کند که ماهیتی دولتی تر دارد. همین  تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه موجب می شود نحوه نظارت، فرآیندهای اداری و شیوه صدور پروانه در هر یک از این دو مجموعه متفاوت باشد و متقاضیان باید این موضوع را در انتخاب مسیر خود لحاظ کنند.

از نظر زمان برگزاری آزمون، شرایط ثبت نام و مدارک لازم نیز تفاوت هایی مشاهده می شود. آزمون دادگستری معمولا یک بار در سال و طبق برنامه اسکودا برگزار می شود، در حالی که آزمون قوه قضائیه ممکن است در بازه های متفاوت و بر اساس فراخوان رسمی مرکز اعلام شود. برای ثبت نام در کانون وکلا ارائه مدارک تحصیلی مرتبط، مدرک کارشناسی حقوق یا رشته های معادل و رعایت شرایط سنی اهمیت دارد؛ در مقابل، مرکز وکلا در برخی دوره ها انعطاف بیشتری در رشته های قابل قبول داشته و نوع مدارک موردنیاز ممکن است نسبت به کانون متفاوت باشد. همچنین نهاد برگزارکننده، شیوه استعلام ها و فرآیند احراز صلاحیت در این دو ساختار یکسان نیست و هر ارگان بر اساس ضوابط داخلی خود عمل می کند.

منظر محتوای آزمون نیز اختلافاتی وجود دارد. هر دو مجموعه معمولا از دروس اصلی مانند حقوق مدنی، آیین دادرسی مدنی، آیین دادرسی کیفری، حقوق کیفری، حقوق تجارت و اصول فقه آزمون می گیرند، اما سطح سختی، تعداد سؤالات و شیوه نمره دهی ممکن است تفاوت داشته باشد. دوره کارآموزی نیز یکی دیگر از نقاط تمایز است؛ کانون وکلا دوره کارآموزی طولانی تر و سنتی تری دارد و کارآموزان فرآیند نظارتی دقیق تری را طی می کنند، در حالی که مرکز وکلا در ساختاری سازمانی تر و با چارچوب آموزشی متفاوت فعالیت می کند. در نهایت،  تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه در دایره فعالیت این دو نهاد نیز اهمیت دارد؛ کانون وکلا به عنوان نهاد مستقل نقش نظارتی و انتظامی ویژه ای برای وکلای خود دارد، در حالی که مرکز وکلا به دلیل وابستگی به قوه قضائیه در چهارچوب اجرایی این قوه ساماندهی می شود و اختیارات آن بر اساس سیاست های اداری دستگاه قضایی تعریف می گردد.

برای عضویت در کانال تلگرام ما کلیک کنید

فرق کارآموزی وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه

در دوره کارآموزی وکالت دادگستری، روند آموزش و فعالیت زیر نظر کانون وکلا انجام می شود و ساختار آن بر اساس الگوی سنتی و آیین نامه های مستقل این نهاد است. مخاطبین در این مسیر معمولا با جلسات آموزشی حضوری، حضور اجباری در کارگاه های مهارتی و شرکت در پرونده های عملی تحت نظارت وکیل سرپرست مواجه می شوند. از نظر شیوه ارزیابی، کارآموزان کانون پس از پایان دوره باید در آزمون اختبار شرکت کنند تا صلاحیت نهایی آنان برای دریافت پروانه پایه یک تأیید شود. همچنین محدودیت های فعالیت حرفه ای در این نهاد گسترده تر بوده و کارآموزان تنها در برخی دعاوی مجاز به وکالت هستند.

در مقابل، دوره کارآموزی وکالت قوه قضائیه با ساختاری متفاوت و تحت مدیریت مرکز وکلا برگزار می شود و بخش قابل توجهی از آموزش ها ترکیبی از کارگاه های تخصصی و فعالیت میدانی در مراجع قضایی است. افراد در این مسیر به طور معمول با دوره های آموزشی کوتاه تر، تکالیف عملی و نظارت دقیق تر اداری مواجه هستند. ارزیابی نهایی در این نهاد برای همه کارآموزان یکسان نیست؛ برخی رشته ها آزمون اختبار دارند و برخی صرفا با ارزیابی دوره ای و مصاحبه تخصصی تأیید می شوند. محدوده فعالیت نیز براساس دستورالعمل های مرکز تعیین می شود و در برخی موارد آزادی عمل بیشتری نسبت به کارآموزان کانون مشاهده می شود.

در مقایسه این دو ساختار، تفاوت در طول دوره، نوع آموزش، سطح سخت گیری و میزان محدودیت های حرفه ای برای متقاضیان اهمیت ویژه دارد. کارآموزی کانون معمولا دوره طولانی تر، آزمون نهایی سخت تر و محدودیت های فعالیت دقیق تری دارد؛ درحالی که کارآموزی مرکز وکلا تمرکز بیشتری بر مهارت محوری و نظارت سازمانی دارد و در برخی موارد مسیر ارزیابی منعطف تری ارائه می دهد. شناخت این  تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه به مخاطبین کمک می کند بر اساس شرایط فردی، مسیر مناسب تری را در حوزه وکالت انتخاب کنند و انتظارات واقع بینانه تری از فرآیند کارآموزی داشته باشند.

 

تفاوت وکیل دادگستری با وکیل قوه قضاییه

در مقایسه دو عنوان وکیل دادگستری و وکیل قوه قضاییه معمولا لازم است مخاطبین شناخت دقیقی از نوع پروانه، نهاد صادرکننده و جایگاه قانونی هر یک داشته باشند. وکیل دادگستری تحت نظارت کانون وکلای دادگستری فعالیت می کند که نهادی مستقل و غیردولتی است، در حالی که وکیل قوه قضاییه پروانه خود را از مرکز وکلای وابسته به قوه قضاییه دریافت می کند. این تفاوت ساختاری موجب ایجاد تمایزهایی در شیوه نظارت، مقررات داخلی و چارچوب های انضباطی شده و مسیر حرفه ای افراد را تحت تأثیر قرار می دهد.

از سوی دیگر، متقاضیان ورود به حرفه وکالت باید بدانند که دوره کارآموزی در هر دو مسیر شامل آموزش های تخصصی و حضور در کارگاه های مهارتی است، اما محتوای دوره ها، مدت زمان و شیوه نظارت در دو نهاد متفاوت است. کارآموزان کانون وکلای دادگستری معمولا تحت نظارت هیأت مدیره کانون، و کارآموزان مرکز وکلا تحت نظارت ساختار اداری قوه قضاییه فعالیت می کنند. فرآیند اختبار، نحوه ارزیابی و معیارهای ارتقا نیز در این دو مسیر تفاوت هایی دارد که بر نوع آموزش و نحوه ورود به دوره کارورزی اثر می گذارد.

در حوزه فعالیت حرفه ای نیز تفاوت هایی مشاهده می شود؛ از جمله اینکه وکلا در هر دو نهاد از نظر قانونی اجازه پذیرش پرونده در مراجع قضایی را دارند، اما نوع نظارت اداری، فرآیندهای بازرسی و مقررات انتظامی آنها یکسان نیست. برخی مراجع اداری یا سازمان ها ممکن است در برخی فراخوان ها یا قراردادهای مشاوره ای شرایط متفاوتی برای همکاری با وکلای هر نهاد تعیین کنند. مجموع این عوامل باعث می شود مخاطبین هنگام انتخاب مسیر حرفه ای، با درک روشن تری از آینده شغلی، حدود اختیارات و نوع ساختار نظارتی یکی از این دو مسیر را انتخاب کنند.

کارشناسان سامانه مشاوره بانک استخدام آماده اند تا اطلاعات لازم در خصوص تفاوت آزمون وکالت دادگستری و وکالت قوه قضائیه را در اختیار داوطلبان گذاشته و آن ها را از طریق سیستم مشاوره استخدامی تلفنی بانک استخدام راهنمایی نمایند. همچنین از طریق عضویت در کانال تلگرامی و یا اینستاگرامی بانک استخدام می توانید آخرین اخبار مرتبط با این حوزه را دریافت نمایید.